Varen

SurfenSurfen

Andere watersportenAndere watersporten

Varen: een aan populariteit winnende watersport

In Nederland zijn er ongeveer 400.000 recreatievaartuigen op het water en het aantal neemt alleen maar toe. Mede doordat er nu vaker vakantie in eigen land wordt gevierd heeft men het plezier dat de watersport te bieden heeft (her)ontdekt. Het type vaartuig waarmee men het water op gaat is verschillend: de een kiest voor een speedboot, de ander voor een luxe sloep of een houten roeibootje. Het grootste deel van de Nederlandse wateren zijn rijksvaarwegen, zoals de grote rivieren en kanalen. Het is van belang dat de vaarsport door eenieder veilig beoefend wordt. Dit is een belangrijk aandachtspunt voor Rijkswaterstaat.

Drukte op de wateren

Als het mooi weer is kan het behoorlijk druk zijn op het water en net zoals dat op de weg het geval is wordt tijdens drukte het risico op ongelukken groter. Daarom zijn er ook voor op het water regels opgesteld waaraan men zich moet houden. Door sluizen varen is misschien spannend maar ook dan dien je te weten wat de regels zijn. Zeker bij drukke en/of complexe sluizen is dit erg belangrijk. In drukke periodes zet Rijkswaterstaat bij een aantal sluizen speciale stewards in.

Speciale recreatiewateren

Als je weinig kaas gegeten hebt van de vaarregels is het wellicht verstandiger om je niet op de hoofdvaarwegen te begeven, zodat de beroepsvaart geen hinder ondervindt. Grote schepen varen veel sneller en hebben niet altijd een goed zicht op kleinere boten, wat tot gevaarlijke situaties kan leiden. Bij sommige hoofdvaarwegen zijn daarom speciale recreatiegeulen aangelegd, die bedoeld zijn voor recreatieschippers. Deze geulen zijn te herkennen aan de groenwit en roodwit gestreepte markeringen die zich aan de zijkanten van de geul bevinden. Op plekken waar het water ongeveer 1,5 meter diep is liggen doorgaans recreatieboeien die het ondiepe water markeren. Omdat grote boten daar niet kunnen varen, is het er voor de recreatievaart erg veilig.

Het vaarbewijs

Om de vaarsport op een veilige manier te kunnen beoefenen is het verstandig om toch enigszins op de hoogte te zijn van de vaarregels. Bij een bepaalde lengte of een bepaalde snelheid van de boot is het nodig om over een vaarbewijs te beschikken. Dat geldt bijvoorbeeld voor een vaartuig met een lengte tussen de 15 en 25 meter. Bij een motorboot is niet de lengte maar de snelheid doorslaggevend: indien jouw motorboot sneller dan 20 kilometer per uur kan varen dan moet je een vaarbewijs kunnen tonen.

Voordat je een vaarbewijs kunt halen zul je op de hoogte moeten zijn van een aantal zaken die met het varen te maken hebben. Er bestaan twee vaarbewijzen: vaarbewijs 1 en vaarbewijs 2. Eer vaarbewijs 2 gehaald kan worden, moet je reeds in het bezit zijn van vaarbewijs 1.

Tips voor het varen

Tijdens het varen gelden er een aantal regels. We gaan ze hier niet allemaal uitleggen, maar we geven wel een aantal tips om het varen zo veilig mogelijk te houden. Zeker als iemand een onervaren schipper is kan dat bepaalde risico’s met zich meebrengen.

Houd rechts aan

Probeer zoveel mogelijk rechts te varen, net zoals in het wegverkeer, want zo kunnen boten elkaar veilig passeren. Zeker als een andere boot sneller vaart dan jouw boot, dan is het belangrijk dat deze jou kan inhalen zonder jouw boot te raken. Probeer ook het tempo – mits dit tempo binnen de toegestane snelheid valt – en de koers van je boot aan te passen aan het overige vaarverkeer. Houd op wateren waar ook de beroepsvaart actief is zoveel mogelijk de speciale geulen aan. En maak gebruik van de speciale knooppunten om een druk vaarwater te kunnen oversteken.

De dode hoek

Net zoals dat bij een vrachtwagen of een personenauto het geval is, kan ook een boot een dode hoek hebben, zeker de wat grotere boten. Bij een binnenschip kan deze dode hoek soms wel 350 meter bedragen. Dus vaar nooit te dicht in de buurt van dit soort schepen en houd de volgende stelregel aan: kun je de stuurhut niet zien, dan ziet de schipper in de stuurhut jou ook niet. Zorg er tevens voor dat jij als schipper ook een goed zicht hebt en sta niet toe dat mede-opvarenden jouw uitzicht belemmeren.

De vaarregels

Als je gaat varen is het handig dat je de betekenis kent van de boeien, tekens en borden die je onderweg tegen zult komen. Op deze website kun je de belangrijkste informatie over varen vinden. Houd er rekening mee dat de verkeersleiders die op het water aanwezig zijn erop toezien dat alle vaarders zich aan de regels houden.

Wees goed voorbereid

Stap nooit onvoorbereid in een boot. Check bijvoorbeeld altijd de weersverwachting voordat je gaat varen. Als er slecht weer of onweer wordt verwacht is het wellicht verstandiger om niet het water op te gaan. Ook is het handig om te weten wanneer de sluizen of bruggen opengaan of dat er bepaalde stremmingen op het water zijn. Bereid je vaartocht goed voor, want alleen dan kun je er optimaal van genieten. Er zijn speciale apps beschikbaar die informatie verstrekken aan vaarweggebruikers. Hiervan kun je ook gebruikmaken tijdens het varen.

Elektrisch varen

Aangezien steeds meer vaargebieden emissievrij worden verklaard, wordt de elektrische buitenboordmotor steeds populairder. Zeker voor vaartochten over grachten, een meer of andere binnenwateren is een elektrische buitenboordmotor ideaal.

Een milieuvriendelijke motor

Een elektrische buitenboordmotor is ook beter voor het milieu. Op steeds meer plaatsen wordt besloten om een vaargebied emissievrij te verklaren. De Amsterdamse grachten die vanaf 2025 emissievrij zullen worden verklaard, zijn hiervan een goed voorbeeld. Het is vaak wel zo dat deze elektrische motoren wat langzamer zijn dan een gewone buitenboordmotor. Wanneer je van plan bent om te gaan varen op plekken waar ook veel binnenschepen varen is het misschien verstandiger om niet voor een elektrische buitenboordmotor te kiezen. Deze motor heeft te weinig vermogen om snel te kunnen uitwijken, om bijvoorbeeld een rijnaak te kunnen ontwijken.

Voor- en nadelen

Het aanbod aan elektrische buitenboordmotoren loopt nog flink achter vergeleken met bijvoorbeeld elektrische automotoren. Kleine buitenboordmotoren zijn ideaal voor sportvissers, maar als je meer power voor je boot zoekt dan heb je toch een iets krachtigere motor nodig. De modellen die een afneembare accu hebben zodat je ze ook binnen kunt opladen zijn natuurlijk ideaal. Een ander voordeel van de elektrische buitenboordmotor is dat je gemakkelijk met elkaar kunt praten tijdens het varen. Sommige benzinemotoren maken immers een enorme herrie waardoor gezellig kletsen bijna onmogelijk is. Ook het ‘eeuwige’ getrek aan het trekkoord om de motor op te starten is met de elektrische buitenboordmotor verleden tijd, evenals verzopen bougies of verstopte carburateurs. De nadelen van de elektrische buitenboordmotor zijn onder meer een beperkte bereik en een beperkt vermogen. Het is daarom een goed idee om ook een reserveaccu of een setje zonnepanelen aan te schaffen voor onderweg.

Windsurfen

Windsurfen – ook wel plankzeilen genoemd – is een populaire watersport. Deze sport wordt beoefend met behulp van een surfplank waarop zich een mast bevindt met een zeil eraan. Met de giek wordt het zeil bediend en de vin onderaan de surfplank dient de koers te stabiliseren. Om te kunnen windsurfen heb je inderdaad wind nodig. Het windsurfen kent enkele speciale disciplines, waaronder de slalom, wavesurfing, speedsurfing en (hydro)foilsurfing.

De geschiedenis van het windsurfen

Het prototype van de zeilplank werd in 1958 vervaardigd door een 12-jarige jongen. De Amerikanen Jim Drake en Hoyle Schweitzer hebben ervoor gezorgd dat de plank meer bekendheid kreeg door ermee aan de slag te gaan. Al snel bleek dat windsurfen eenvoudiger te beoefenen is dan gewoon zeilen, mede omdat de plank en het tuig makkelijker te vervoeren zijn. De eerste commerciële planken verschenen in 1972 op de Europese markt. Daarna werd deze watersport steeds populairder.

Voor elke discipline een andere surfplank

Inmiddels zijn er diverse soorten windsurfplanken te verkrijgen. Voor de verschillende surfdisciplines heeft men steeds een andere uitvoering van de surfplank nodig, waarbij het drijfvermogen en het volume van de plank een belangrijke rol spelen, evenals de breedte ervan.

Kitesurfen

Ook kitesurfen is een watersport waarbij een surfplank betrokken is. Het betreft hier een kleine surfplank zonder zeil. In het geval van kitesurfen laat de surfer zich voorttrekken door een kite, een soort grote vlieger. Ook hiervoor heeft men wind nodig om de watersport te kunnen beoefenen.

De risico’s van kitesurfen

Bij deze variant van windsurfen kunnen enorme snelheden worden gehaald. In 2013 stond het record op de naam van de Fransman Alex Caizergues die maar liefst 104,86 kilometer per uur behaalde. Deze watersport kent een groot aantal risico’s, daarom worden de veiligheidssystemen steeds efficiënter gemaakt. Zelfs kiten met een aflandige wind is niet zonder gevaar omdat dan de kans op afdrijfgevaar groot is. Voor kitesurfing op het water gelden de algemene watersportregels, zoals het feit dat stuurboord moet wijken voor bakboord.

Verschillende modellen

Er zijn verschillende soorten kites. De tubekites of LEI-kites worden het meest gebruikt. Ook wat betreft het board zijn er verschillen. Zo is er bijvoorbeeld de twintip met twee vaarrichtingen en twee voetbanden of wakeboardbindingen. Ook bij deze kiteboards is er verschil in lengte, breedte en volume. Tijdens het kiteboarden worden er allerlei stunts uitgehaald: het doel is immers om met het board los te komen van het wateroppervlak.

Duiken

Duiken is een van de favoriete watersporten. Het scubaduiken staat voor een langdurig verblijf onder water waarbij gebruikgemaakt wordt van bepaalde hulpmiddelen zoals een ademluchtfles. Vroeger ging men enkel duiken als er een reden voor was. Tegenwoordig zijn er veel mensen die puur voor hun plezier duiken.

Duiken met een duikbrevet

Ook duiken is geen activiteit zonder gevaren. Daarom moet je om te kunnen duiken eigenlijk een duikbrevet hebben, zoals een PADI brevet. Er zijn verschillende duikdisciplines. In een zwembad kun je voor je plezier twee meter diep duiken zonder dat je daarvoor een brevet nodig hebt, maar om een verantwoorde outdoor duik te kunnen maken zijn er speciale technieken en vaardigheden vereist. Wanneer je dieper duikt is het bijvoorbeeld niet verstandig om daarna direct op te stijgen naar het wateroppervlak. Je moet dus precies weten wat je moet doen op bepaalde dieptes. Drukverschillen kunnen anders een trauma veroorzaken.

Duiken in binnen- en buitenland

Veel mensen denken dat je alleen in het buitenland kunt duiken, maar niets is minder waar, want ook Nederland beschikt over een aantal schitterende duiklocaties. Natuurlijk zijn er in het buitenland duiklocaties die voor veel duikers een waar paradijs zijn, maar ook in Zeeland zijn er tal van duikstekken te vinden waar veel duikers hun hart kunnen ophalen, bijvoorbeeld bij de Zeelandbrug, de Bergse Diepsluis of Zoetersbout.

Nederland kent meer dan 200 outdoor duiklocaties. Ieder jaar komen er weer nieuwe locaties bij, zowel in het binnenland als in het buitenland. Maar waar je ook gaat duiken, je hebt altijd een duikbrevet nodig en een buddy om samen mee te duiken.

Wakeboarden

Wakeboarden is een watersport die nog niet zo lang bestaat. Bij wakeboarden word je op een wakeboard aan een lijn over het water getrokken, vergelijkbaar met waterskiën. De lijn wordt getrokken door bijvoorbeeld een boot of een speciale kabelbaan.

Verschillende disciplines

Deze watersport kent verschillende disciplines waaronder Tricks, Obstacles en Dubbelup. Bovendien zijn er wakeboardwedstrijden en kwalificaties. De manier waarop je voortgetrokken wordt hangt af van de discipline. Bij wakeboarden met behulp van een kabelbaan wordt er bijvoorbeeld geen hekgolf (wake) veroorzaakt zoals dat wel gebeurt wanneer je je laat voorttrekken door een boot. Als je dan toch Tricks wilt uithalen, dan is er dus een andere techniek vereist. De hekgolf wordt als een soort van schans gebruikt. Vaak liggen er in het water bij de kabelbaan ook gewone springschansen.

Welk wakeboard?

Wakeboarden lijkt enigszins op waterskiën. Het verschil is dat je bij wakeboarden maar één board tot je beschikking hebt waarop beide voeten staan. Meestal is het wakeboard wel van hetzelfde materiaal als de waterski’s, namelijk van kunststofkern met glasvezel eromheen. Wakeboards zijn er in allerlei vormen en maten. Voor bijzondere technieken zijn er speciale wakeboards. Tijdens het wakeboarden wordt zowel een wetsuit als zwemkleding gedragen, maar ook een helm, een zwemvest en soms een kniebrace of kniebescherming.

Je kunt gebruikmaken van het contactformulier indien je meer wilt weten over watersport en alles wat daarbij hoort.

wwv.nu – Alles over watersportwwv.nu – Alles over watersport

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *